การตัดชำกิ่ง
การตัดชำกิ่งเป็นวิธีทีสำคัญที่สุด และแบ่งเป็นแบบต่าง ๆ ตามลักษณะ ของเนื้อไม้โดยตัดเป็นท่อนให้แต่ละท่อนติดตายอด หรือตาข้างซึ่งจะเจริญขึ้น และ เมื่อกิ่งชำออกรากจะได้ต้นใหม่ในพืชบางชนิดที่เกิดรากง่าย เช่น ต้นหลิว กิ่งมักเกิด จุดกำเนิดรากอยู่ก่อนแล้วก่อนที่จะตัดเอามาชำ ซึ่งจุดกำเนิดรานี้มักจะเกิดขึ้นตั้งแต่ยัง เล็กอยู่ และเกิดกับกลุ่มเซลล์ที่อยู่ใกล้ ๆ กับมัดท่อน้ำท่ออาหาร
การตัดชำกิ่งแก่
ตัดตรงใต้ข้อส่วนปลายกิ่งชำตัดเหนือข้อประมาณ ครึ่งนิ้วถึงหนึ่งนิ้ว เส้นผ่านสูงกลางของกิ่งมีขนาด
¼-1 นิ้ว แล้วแต่ชนิดของพืช
การตัดชำกิ่งแก่ทำได้ 3 แบบ ดังนี้
1) การตัดชำแบบเฉียง เป็นการตัดให้รอยแผลเฉียงเป็นปากฉลาม โดยใช้กรรไกรตัดทำมุมกับกิ่ง 45-60 องศาเซลเซียส และตัดด้านปลายกิ่งเหนือตาบนยาวราวเส้นผ่าศูนย์กลางของกิ่งให้เฉียงเป็นมุม 45–60 องศาเซลเซียส เช่นเดียวกัน ระยะเวลาที่ควรทำการตัดชำควรจะทำก่อนที่ตาบนกิ่งจะเริ่มแตกยอดอ่อน
2) การตัดแบบโค้ง หรือการตัดให้โคนกิ่งมีเนื้อไม้ของกิ่งใหญ่ติดมาด้วยเล็กน้อยบางครั้งเรียกว่าการตัดแบบส้น
3) การตัดแบบตะลุมพุก คือการตัดชำกิ่งให้มีท่อนของลำต้น หรือกิ่งใหญ่ติดมาด้วยเป็นท่อน ๆ โดยกิ่งชำอาจมีใบติดมาด้วยหรือไม่มีใบติดมาเลยก็ได้ ในกรณีที่มีใบติดมาควรใช้แปลงปักชำแบบพ่นหมอก
3) การตัดแบบตะลุมพุก คือการตัดชำกิ่งให้มีท่อนของลำต้น หรือกิ่งใหญ่ติดมาด้วยเป็นท่อน ๆ โดยกิ่งชำอาจมีใบติดมาด้วยหรือไม่มีใบติดมาเลยก็ได้ ในกรณีที่มีใบติดมาควรใช้แปลงปักชำแบบพ่นหมอก
